තුන්වන සේන, හතරවන මිහිඳු සහ පස්වන සේන රජවරුන්ගේ පුවත

මෙම පරිච්ඡේදය සේන III, මිහිඳු IV සහ සේන V යන රජවරුන්ගේ පාලන සමයන් විස්තර කරයි. මිහිඳු IV රජු කාලිංග කුමරියක විවාහ කරගෙන සිංහල වංශය රැකගත් අතර, වල්ලභ රජුගේ ආක්‍රමණය පරාජය කළේය. ඔහු ආගමික කටයුතු හා සමාජ සුභසාධනය වෙනුවෙන් විශාල සේවයක් කළේය. පසුව රජ වූ සේන V රජු කුඩා අවධියේදී රජ වූ අතර, සේනාධිපතිවරුන් සමඟ ඇති වූ ගැටුම් සහ මත්පැන් පානයට ඇබ්බැහි වීම නිසා ඔහුගේ පාලනය පිරිහී අකාලයේ මිය ගියේය.

හා නිග්‍රහ යන දකින් සියලු ලා් වැසි ජනයා තමන් වසඟයහි පවත්වා, පුත්‍ර භාර්යාවන් සහ අමාත්‍ය පිරිස් සමග මරැවාග් වසඟයට ගියහ. සත්පුරැයා් ප්‍රමාදය නැමැති මදය දුරැ කිරීමට ම් බදු ද් මස් නිරන්තරයන් මනහි කරත්වා! මතකින් හුදී ජනයාග් ප්‍රසාදය සහ සංවේගය පිණිස කළ මහාවංශයහි ‘පඤ්ච රාජක’ (පස් රජවරැ) නම් වූ පනස් තුන් වනි අදියර නිමි. 54. තුන්වන ස්න, හතරවන මිහිදු හා පස්වන ස්න රජවරැන්ග් පුවත 1 ඉක්බිති ඒ ස්න රජතුමා පාරම්පරික ක්‍රමයට අනුව ලංකා රාජ්‍යාභි්කයට පැමිණ මිහිදු අෑපාණන්ට යුවරජ තනතුර ලබා දුන්න්ය. 1-2 ඒ රජතුමා මහා ප්‍රඥාවන්තය, මහා කවිය, බුද්ධිමත්ය, මිතුරන් හා සතුරන් කරහි මධ්‍යස්ථ ගුණ අැත්ත්ය, එමන්ම සෑම කල්හිම දයාවන් සහ මත්‍රියන් යුක්ත ද විය. 2-3 ඔහුග් පාලන සමය් සෑම කල්හිම ඒ රටහි කාලය ඉක්මවා නාගාස් මනා ලස ධාරානිපාත වැසි වැස්ස්ය. 3 එමනිසා එහි වැසියා් සුවපත් වූ අතර බියන් තාර වූවා් වූහ. 3-4 ඒ රජතුමා ලා්වාමහාපායහි හිදගන තුන් නිකාය්ම භික්ූන් වහන්ස්ලා පිරිවරාගන සූත්‍රාන්ත පිටකය වර්ණනා කළ්ය. 4-5 එතුමා නා නා රත්නයන් බැබළන දළදා කරඩුව ද සතර මහා විහාරයට ගන්වාගන විත් නායක් අාකාරයන් ධාතු පූජා පැවැත්වූය්ය. 5-6 තමන් පර වාසය කළ සිත්‍ථ නම් ගම්මානයහි පිරිවනක් කරවා, ලා් වැසියා තමාග් පුතකු මන් පාලනය කාට තුන් අවුරැද්දකින් ද්ව ලා්කයට ගිය්ය. හතරවන මිහිදු රජුගයේ රාජ්‍ය සම සහ විජග්‍රහණ 6 ඉන්පසුව මිහිදු නම් වූ ඒ යුවරජතුමා රජ බවට පත් විය. 6-7 මහා පින් අැති, මහා ත්ජස් අැති, මහා ස්නා අැති, මහා කීර්ති 411 පටුන අැති ඒ රජතුමා සාර උවදුරැ විනාශ කාට ලක්දිව එක්සත් කළ්ය. 7-8 රට් ප්‍රාද්ශීය පාලකයා් (මණ්ඩල නායකයා්) නිරන්තරයන් ඔහුට උපස්ථාන කළහ. ඒ නරශ්‍ර්්ඨ තම් ලක්දිව ක්ත්‍රියයන් සිටියදීත් කාලිංග සක්විති වංශයහි උපන් කුමරියක ගන්වා අැය තමාග් අගමහසිය කර ගත්ත්ය. 9 ඒ රැජිනට පුතුන් දදනක් සහ සිත් සතුටු කරන එක් දියණියක් ද ලැබුණාය. 10 රජු පුතුන්ව අෑපාවරැන් කළ්ය; දියණිය ද යුව රැජිනියක් කළ්ය. ම් රජතුමා ම් අාකාරයන් සිංහල වංශය ද අාරක්ා කර තැබීය. 10-11 ම් අතර වල්ලභ රජතුමා ම් ද්ශය යටත් කරගැනීම සදහා නාගදීපයට බලස්නාවක් එවීය. 11-12 මහි භූපාල තම් (රජතුමා) ඒ පුවත අසා ස්න නම් ස්නාධිනායකයාට බලස්නා දී වල්ලභ රජුග් බලස්නා සමඟ යුද්ධ කිරීම පිණිස එහි යැවීය. 12-13 එකල සනවි තම් එහි ගාස් ඒ රජුග් බලස්නා හා යුද්ධ කාට, ඒ ස්නාව විනාශ කාට රණබිම තමන් සතු කර ගත්ත්ය. 14-15 ඒ වල්ලභාදී රාජකීයයා් ම් රජුව ජය ගත නාහැක්කා් ලංක්ශ්වරයා සමග මිත්‍ර සම්බන්ධතා අැති කර ගත්හ. 15-16 මස් ම් රජුග් ත්ජස ලක්දිව පුරා පැතිර ගාස් මුහුදන් එතර දඹදිවහි ද පැතිර ගිය්ය. රජුගයේ අාගමික සයේවාවන් සහ දානමාන 16 ඒ රජතුමා සදහම් ද්ශනා කරන්නන්ට උතුම් ලස බුහුමන් කාට, සදහම් අසා බුදු සසුනහි පැහැදුණ්ය. 17 ඒ රජතුමා පාංශුකූලික භික්ූන් වහන්ස්ලා රැස් කරවා, අාරාධනා කාට තමාග් මාළිගයට වැඩමවා, මැනවින් අසුන් පනවා වඩා හිදුවා ගත්ත්ය. 17-18 අනතුරැව සැම කල්හිම එක දවසක් මන් පිරිසිදු වූ බාහා් අාහාරපාන පිළිගැන්වීය. 19-20 රජතුමා සෑම අාරණ්‍යවාසී භික්ූන් වහන්ස්ලාට නායක් වෑංජනයන් යුක්ත පිරිසිදු වූ, අගනා වූ බාහා් බාජුන් හැම කල්හිම යැවීය. 412 පටුන 21-22 කරැණාවට නිවාසයක් බදු වූ එතුමා ගිලන් තවුසන් වතට නිතර වදැදුරැන් යවා පිළියම් කරවීය. 22-23 ගිතලින් බැදපු ලූනු රස (වෑංජන) හා උක් සකුරැ ද, බුලත් හා මුං අැට වැනි ද් ද, දහවල් දානයට පසු වැළදිය යුතු ද් ද සැමදා දුන්න්ය. 23-26 ලූනු, ගම්මිරිස්, තිප්පිලි, ඉඟුරැ, උක්සකුරැ, ත්‍රිපලා, ගිතල්, තලතල් සහ මී පැණි යන ම් බහත් පාත්‍රයන්හි පුරවා පාත්‍ර අතුරන අැතිරිලි මත එක එක බැගින් තබා පාංශුකූලික භික්ූන්ට සැමදා දුන්න්ය. 26-27 රජතුමා සිවුරැ අාදී සියලු පිරිකර කරවා පාංශුකූලික භික්ූන්ට දුන්න්ය. රජතුමා මහා විහාරයහි එක් භික්ුවකට එකක් බැගින් සිවුරැ පිණිස අලුත් වස්ත්‍ර දුන්න්ය. 27 ඒ මිහිපාල තම් තුන් නිකායහි සිවේපස ලාභයන් යැපන භික්ූන්ට එක එක බැගින් සිවුරැ පිණිස අලුත් වස්ත්‍ර දුන්න්ය; එමන්ම ඔහු තුන් නිකායහි සිවේපස ලාභයන් යැපන භික්ූන්ට දවරක් තුලාභාර දානය (තමාග් බරට සරිලන ද්) දුන්න්ය. සමාජ සත්කාර සහ සත්ව කරුණාව 28-29 ඒ රජතුමා “මතු කලක රජ දරැවා් සංඝයාට අයත් ලාභයන් භා්ග නාගනිත්වා” යි ගල් පුවරැවක අකුරැ කාටවා තැබ්බවීය. 29-30 අනාථයන් ගන්වා බුදුන් සරණ යවා නවගුණ කියවා ඔවුන්ට බත් දුන්න්ය. 30-31 අැතුන්ග් ඉස්තාල භූමිය දන්සලක් කාට යාචකයන්ට දානය සහ සනසුන් (ඉදුම් හිටුම්) දුන්න්ය. 31-32 දයාවට ගයක් බදු වූ ඒ රජතුමා සියලු රා්හල්වලට බහත් සහ කැද ද, සිරගයි වසන සාරැන්ට නිතර බත් ද දුන්න්ය. 33 වදුරන්ට, උඌරන්ට, මුවන්ට සහ බල්ලන්ට කැමති තාක් බත් සහ කැවුම් දුන්න්ය. 34-35 ඒ රජතුමා විහාර හතරහි වී පුරවා රැස් කාට “දුප්පතුන් කැමති පරිදි ගනිත්වා” යි කියා දුන්න්ය. 413 පටුන ශාසනික පුනර්ජීවන සහ වහර විහාර අලුත්වුඩිාව 35-36 නායක් පුද පූජාවන් පුදා උතුම් ප්‍රාතිහාර්ය (පළහර) කාට උගත් භික්ූන් ලවා එකල විනය පිටකය හැදෑරවීය. 36-37 සිත්‍ථගම් හි විසූ දහම්සිත් (ධම්මමිත්ත) තරැන් පුදා උන්වහන්ස් ලවා අභිධර්මයට වර්ණනාවක් කරවීය. 38 ලක්දිවට අාභරණයක් බදු වූ වනවාසී දළනා (දාඨානාග) තරැන් ලවා විදර්ශනා ධර්ම ද්ශනා කරවීය. 38-39 රජතුමා රැවන්වැලි සෑය පට සළුවලින් හා ගී නැටුම්වලින් ද, සුවද විලවුන්, නානා පු්ප, පහන් වැටවල් සහ සුවද දුම් යන ම් ද්වලින් ද නායක් පරිද්දන් පූජා කාට, පූජාවට යාදාගත් වස්ත්‍ර බදා භික්ූන්ට දුන්න්ය. 39-40 හැම කල්හි ඒ රජතුමා රාජ්‍යයහි ඒ ඒ තැන උයන්වලින් පු්පයන් ගන්වා තරැවන් පිදීය. 40-41 මිරිසවැටියහි සදුන් (චන්දන) නම් ප්‍රාසාදය කරවීමට අාරම්භ කළ්ය; භික්ූන්ට අාදායම් ලැබන ගමක අයිතිය ද ලබා දුන්න්ය. 41-42 ඒ මිහිපාල තම් රත්නයන් කරඩුවක් කරවා ක්ශ ධාතු එහි නිදන් කාට තබා පූජා කළ්ය. 43-44 ථූපාරාමයහි සෑය රන් රිදී පටින් වස්වා ඒ රජතම් මුළු රාජ්‍යයම වටිනා පරිද්දන් පූජා කරවීය. 44 ඒ රජතුමා එහි දාගයි හිරැ රැසින් දිලියන මහාම්රැ පර්වතය බදු රන් දාරක් කරවීය. 45-46 ඔහු දාගැබ් මළුවහි සෑ හතර වටා සාළී රජුග් බලස්නාව විසින් දවාලූ සිත්කළු ගය ද නැවත කරවීය. 46 නුවර මැද පිහිටි දළදා ගය ද එස්ම කරවීය. 46-47 මහීපාල තම් දම්සඟුනු ගය (ධම්මසංගණී ගෘහය) සහ බත්හල (දාන ශාලාව) ද කළ්ය. 47-48 ඒ රජතුමා බුලත් මඩුවක් කාට එහි අාදායම ගන ථරවාදී භික්ූන්ග් බහත් පිණිස දුන්න්ය. 48-49 මහමල් නම් මහණවරක් කරවා ථරවාද නිකාය් මළුපත් අමදින මහණින්ට පූජා කළ්ය. 414 පටුන රාජකී ඉදිකිරීම් සහ රජුගයේ අභාව 50 මිහිපාල තම් මියගිය උදා රජු විසින් එකල පටන් ගත් මිණි නම් ප්‍රාසාදය නිම කරවීය. 51 එකල ඒ රජුග් අැමතියා් සතර දනක් ජ්තවනයහි පිරිවන් සතරක් කරවූහ. 51-52 රජුග් කීර්තිය බදු වූ මනරම් කීර්ති ද්විය ථූපාරාමයට පිටුපසින් සිත්කළු පිරිවනක් කළාය. 53 අැය ඒ පිරිවන ද, කපුගම් ද, හිදි සිවුරැ සෑයහි ද, පිවිතුරැ පාකුණු තුනක් කළාය. 54-55 ඕ තාමා්ම දිගින් දාළාස් රියන් රන් මුවා පතාකාවක් (කාඬියක්) කරවා පින් රැස් කරන්නී රැවන්වැලි සෑයහි පිදුවාය. 55-56 අැයග් පුතා ගිහියන් උදසා නුවර රා්හලක් කළ්ය. 56 ගුණවත් සක් සනවි තම් නුවරින් බැහැර භික්ූන්ට වදහලක් කරවීය. 56-57 මහීනායක රජතම් විහාර හතරහි දවේ විමන් බදු මණ්ඩප කරවා, එක් අවුරැද්දක් ඉක්මවා නායක් පරිද්දන් ධාතු පූජා කරවා පර රජුන්ග් සිරිත් මනා කාට පවත්වාගන ගිය්ය. 57-58 ඒ රජතම් නායක් පරිද්දන් ම් අාදී මහා පින්කම් කාට දහසය වන (16) අවුරැද්දහි දවේලාව ගිය්ය. පසයේවන සයේන රජු සහ සයේනාධිපතිගයේ ගුටුම 59 එකල ඒ ඒ රජු නිසා උපන් (කාලිංග බිසවග් පුත්) දාළාස් හැවිරිදි වූ ස්න කුමාරයා රාජ්‍යයට පැමිණිය්ය. 59-60 මල් උදා කුමරැ හට යුවරජ පදවිය දුන්න්ය. 60 පියාග් සනවි වූ ස්න තම් ඒ රජුග් ස්නාපති විය. 60-61 ඒ රජතුමා සනවියා බලසනග ගන ප්‍රත්‍යන්ත ද්ශයට ගිය කල්හි, මව වත විසූ ‘කිස් දාවුන් මලු’ (සනවියාග් සාහායුරැ) මරවා, තමා කී ද් කරන මහමල්ල උදා නම් අැමතියා සනවිරත් කළ්ය. 62-63 ඒ පුවත අසා ස්න සනවි තම් කිපී බලස්නා ගන “සතුරන් ගන්නමි” යි කියා (නුවරට) අාවේය. 63-64 එකල රජතම් ඒ අසා, තමා කී ද් කළ ඒ අැමතියාම තමාට 415 පටුන අාරක්ාව යැයි සිතා ඔහු ද රැගන නුවරින් නික්ම රැහුණට ගිය්ය. 64-65 ඒ රජුග් මෑණියා් එහිම නැවතී, යුවරජු හා රාජිනිය ගන්වා ඔහු හා නාකිපී සනවියා ගන්වා ගත්තාය. 65-66 ඒ සනවි තම් මවේ බිසවුන් විසින් සංග්‍රහ කරන ලද්ද්, දමළ ස්නා රැස් කාට ඔවුන්ට දනවේ දී (රට පවරා දී) පාළාන්නරැවහි විසීය. 66-67 ඒ රජතුමා ඒ සනවියා හා යුද්ධ කිරීම පිණිස රැහුණ් සිට බලස්නා එවීය. 67 සනවි තම් රජුග් ඒ සියලු බලස්නා විනාශ කළ්ය. 67-68 ඒ දමළ ජනයා රාක්යන් මන් ජනපදය පළා මිනිසුන් සතු ද් පැහැර ගනිති. රජුගයේ පරිහානි සහ අකලයේ මරණ 68 එකල අසරණ වූ මිනිස්සු රජු වත රැහුණට ගාස් ඒ පුවත දැන්වූහ. 69-70 ඒ තම් (රජු) අැමතියන් හා මන්ත්‍රණය කාට සසුන සහ රට රැකීම සදහා (උදා) සනවියාව අතහැර ස්න සනවියා හා මිත්‍ර සන්ථවය කාට පාළාන්නරැවට ගිය්ය. 71 මහාවංශය පවත්වා ගැනීමට (ස්නාධිපති තම්) දුවක් රජුට මහසිය කාට දී, කසුබ් නම් උතුම් කුමරකු උපදවා, ලංක්න්ද්‍රයා (රජු) එහි වසන කල්හි ඔහුට අහිතකර වූ ද් සිදුවිය. 72 රජුට අහිතකර වූ වල් වූ ජනයා්, රා බීම නාදත් ඔහුග් වරී අැදුරා්ම මද්‍යපානයහි ගුණ වර්ණනා කාට ඒ රජුට (රා) පවූහ. 73 ඒ තම් එකල මද්‍යපානය කාට මත් වූ දිවියකු මන් විය. 73-74 ඒ රජ තම් අාහාර දිරවීම් අාබාධයකට ලක්ව හා් අාහාර නාගැනීම නිසා ක්යට පැමිණ, දුර්ලභ පදවිය හැර දස වන අවුරැද්දහි බාල වයස්දීම මිය ගිය්ය. යම් මනු්‍ය කනක් මලාව පරලාව සැප කැමති නම්, ඔවුහු පාප මිත්‍රයන් කී ද් කිරීම ඒකාන්තයන් පිරිහීමට හ්තු යැයි මයින් ඉගන, බාල ජනයා බියකරැ වියක් මන් බැහැර කරත්වා. 416 පටුන